Kancelaria Doradztwa Podatkowego Jerzy Kuprianowicz

JKDP Kancelaria Doradztwa Podatkowego Jerzy Kuprianowicz
Krajowa Izba Doradców Podatkowych
 

Nieujęcie składnika majątkowego w ewidencji w wyniku błędu (autor: Jerzy Kuprianowicz - doradca podatkowy nr wpisu 11980)

Pośpiech związany z zamknięciem miesiąca czy też roku rodzi szereg błędów związanych z prawidłowym ujęciem zdarzeń gospodarczych. Jednym z takich błędów może być nieprawidłowe zaklasyfikowanie środka trwałego czy też WNiP w księgach rachunkowych. Co jeśli taka pomyłka nam się przytrafi i co gorsza, błąd ten nie zostanie wykryty przed zamknięciem roku, a dopiero kilka lat później? Dla przykładu przyjmijmy, że wydatek został zaksięgowany trzy lata temu bezpośrednio w kosztach uzyskania przychodów, jednak ze względu na charakter kosztu, jego wysokość (powyżej 3.500 PLN) oraz przewidywany okres użytkowania, wydatek ten stanowi składnik majątkowy przedsiębiorstwa, który powinien zostać wprowadzony do odpowiedniej ewidencji oraz pomniejszać podstawę opodatkowania w drodze odpisów amortyzacyjnych.

W analizowanej sytuacji pojawia się szereg wątpliwości:
• Z jaką datą wprowadzić składnik majątkowy do ewidencji? Czy możliwe jest jego ujęcie w ewidencji z datą wsteczną?
• Czy mamy prawo uwzględnić w kosztach lat poprzednich wartość amortyzacji, która przypadałaby na ten okres, gdyby pomyłka nie została popełniona?
• Czy korektę kosztów uzyskania przychodów powinniśmy zrobić na bieżąco czy też należy złożyć korektę odpowiedniej deklaracji za rok podatkowy, w którym wydatek został omyłkowo ujęty w całości w kosztach uzyskania przychodów?

Zasadą jest, że odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonuje się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten składnik majątkowy wprowadzono do odpowiedniej ewidencji. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 16e ustawy o PDOP, który reguluje przypadek, gdy podatnik ze względu na przewidywany okres użytkowania składnika majątkowego nie zalicza go do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych, a faktyczny okres ich użytkowania przekroczy rok. W takim przypadku podatnik jest zobowiązany w pierwszym miesiącu następującym po miesiącu, w którym ten rok upłynął:
• wprowadzić składnik do ewidencji,
• zmniejszyć koszty uzyskania przychodów o różnicę między ceną nabycia a kwotą odpisów amortyzacyjnych przypadającą na okres ich dotychczasowego użytkowania (korekty kosztów należy dokonać na bieżąco, tj. w pierwszym miesiącu następującym po miesiącu, w którym upłynął rok użytkowania środka trwałego),
• do amortyzacji stosować wyłącznie standardowe stawki amortyzacyjne,
• wpłacić, w terminie do 20 dnia tego miesiąca, do urzędu skarbowego kwotę odsetek naliczonych od dnia zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na nabycie składnika majątkowego do dnia, w którym upłynął ten rok (odsetki liczone są co prawda według stawki właściwej dla odsetek od zaległości podatkowych, lecz należnych organowi podatkowemu odsetek nie należy mylić z odsetkami za zwłokę, o których mowa w art. 53 Ordynacji Podatkowej, gdyż zaległość podatkowa w tej sytuacji nie wystąpi – korekta jest bowiem dokonywana na bieżąco).

W tym szczególnym przypadku koszty koryguje się, aby uzyskać taki efekt podatkowy, jak gdyby ujawnione składniki majątku były amortyzowane od miesiąca następującego po miesiącu ich przyjęcia do używania.

Pamiętajmy jednak, że treść regulacji odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy zaliczenie wydatku na nabycie składnika majątkowego bezpośrednio na wynik podatkowy nastąpiło z powodu błędnej oceny podatnika co do okresu użytkowania składnika. Co innego, gdy nieprawidłowa klasyfikacja wydatku była następstwem błędnej oceny co do przedmiotu i charakteru poniesionych kosztów. Przedmiotowa regulacja nie odnosi się do takiej sytuacji. Tym bardziej, że intencją utworzenia omawianej regulacji (wprowadzonej w życie Rozporządzeniem Ministra Finansów z 17.01.1997 r.) było zastosowanie wobec podatnika zasad korzystniejszych od standardowych, gdyż nie powinien być on karany za brak pełnej wiedzy co do przyszłego wykorzystania środka trwałego i okresu jego użytkowania, który często na skutek niezależnych od podatnika okoliczności może ulec zmianie. Skorzystanie z tych "preferencyjnych" przepisów w okolicznościach wskazujących na oczywistą pomyłkę pracownika działu księgowości co do przedmiotu poniesionego wydatku, może być dyskusyjne. Co więcej, z uzasadnienia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z 6 listopada 2008 r.(Dz. U. 2009 r., nr 201, poz. 1542), można wywnioskować, że intencją ustawodawcy było stosowanie tej regulacji w przypadku, gdy ujęcie wydatku na zakup składnika majątku bezpośrednio w kosztach uzyskania przychodów było spowodowane nietrafioną prognozą co do okresu jego używania, a nie innymi przyczynami (np. pomyłka służb księgowych).

Powyższe podejście znajduje swoje oparcie również w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 23 grudnia 2009 r. (sygn. IBPBI/2/423-1560/09/AM).


Zapraszamy na szkolenia/spotkania organizowane przez Kancelarię JKDP:
Procedura VAT marża - rozliczenia podatkowe biur podróży w praktyce" organizowane w Warszawie w dniu 27.02.2019 r.

Kontakt

szczegóły

Rozliczenia PIT

szczegóły

Newsletter

Partnerzy

Copyrights: JKDP Kancelaria Doradztwa Podatkowego Jerzy Kuprianowicz 2013